پس از اتمام مرحله گودبرداری و آمادهسازی زمین، نوبت به اجرای فونداسیون میرسد؛ مرحلهای که اساس و پایه هر سازهای را شکل میدهد. فونداسیون وظیفه انتقال بارهای وارد بر ساختمان از ستونها و دیوارها به زمین بستر را بر عهده دارد و در واقع تضمینکننده پایداری و دوام سازه در برابر نیروهای جانبی و ثقلی است.
در این مرحله، پس از بررسی دقیق خصوصیات خاک و تعیین نوع پی مناسب بر اساس بار وارده، چالههایی با عمق و ابعاد مشخص در زمین حفر میشود. سپس ستونها یا شمعها (بسته به نوع فونداسیون انتخاب شده) در داخل این چالهها قرار میگیرند و با بتنریزی استاندارد تثبیت میشوند. این پروسه، علاوه بر تامین مقاومت لازم، نقش مهمی در جلوگیری از نشستهای ناخواسته و ترک خوردگیهای احتمالی ساختمان دارد.
نوع فونداسیون میتواند متفاوت باشد؛ از پی نواری و منفرد گرفته تا شمعهای عمیق که بسته به شرایط ژئوتکنیکی و معماری پروژه انتخاب میشود. مثلاً در خاکهای سست و با ظرفیت باربری پایین، استفاده از شمعهای بتنی یا فلزی عمیق ضروری است تا بار به لایههای مقاومتر زیرین منتقل شود.
اجرای دقیق و اصولی این مرحله، نیازمند همکاری نزدیک مهندسین عمران، ژئوتکنیک و سازه است. با انتخاب نوع فونداسیون مناسب و اجرای دقیق آن، میتوان از مشکلات جدی مثل نشستهای غیر یکنواخت، تغییر شکل سازه و حتی خطرهای جانی جلوگیری کرد.
در نتیجه، فونداسیون تنها یک بخش ابتدایی در ساخت نیست؛ بلکه قلب تپنده سازه است که ایمنی و دوام ساختمان به آن وابسته است. رعایت استانداردهای اجرایی و استفاده از مصالح با کیفیت در این مرحله، سرمایهگذاری مطمئنی برای آینده هر پروژه ساختمانی است.
در ابتدا، روی زمین خاکی و گودبرداری شده، یک لایه بتن با مقاومت کمتر به نام بتن مگر ریخته میشود. هدف از این کار، ایجاد سطحی صاف و یکنواخت برای اجرای ادامه فونداسیون است تا بتوان قالببندی و آرماتوربندی را به صورت دقیق و منظم انجام داد. بتن مگر علاوه بر هموارسازی، از نفوذ رطوبت و خسارت به آرماتورها جلوگیری میکند.
پس از اتمام بتن مگر و کسب مقاومت اولیه، نوبت به قالببندی فونداسیون میرسد. قالبها معمولاً از جنس چوب، فلز یا پلاستیک مقاوم هستند و شکل دقیق و ابعاد فونداسیون را حفظ میکنند تا بتن در هنگام ریختن شکل مورد نظر را به خود بگیرد و دچار ریزش نشود.
داخل قالبها، آرماتورهای فولادی طبق نقشههای سازهای و استانداردهای مهندسی نصب میشوند. این میلگردها باعث تقویت بتن و افزایش مقاومت کششی فونداسیون میشوند.
وقتی قالببندی و آرماتورها به طور کامل آماده شدند، بتنریزی اصلی فونداسیون آغاز میشود. بتن با ترکیبی دقیق از سیمان، شن، ماسه و آب داخل قالبها ریخته شده و با استفاده از ویبراتورهای مخصوص متراکم میشود تا هوای محبوس شده خارج شده و بتن به صورت یکپارچه و مقاوم شکل بگیرد.
پس از بتنریزی، بتن باید به مدت مشخصی (معمولاً چند روز تا چند هفته، بسته به شرایط محیطی و نوع سیمان) عملآوری شود تا به مقاومت نهایی خود برسد و بتواند بارهای ساختمان را به خوبی تحمل کند.
اجرای دقیق و اصولی هر یک از این مراحل، از بتن مگر تا قالببندی و بتنریزی، پایه و اساس یک ساختمان مقاوم و پایدار را شکل میدهد و نقش حیاتی در جلوگیری از نشستهای غیر یکنواخت و ترکخوردگیها ایفا میکند.
پس از تکمیل فونداسیون و پیسازی، مرحلهی بعدی در ساخت ساختمانهای فلزی، اجرای اسکلت فلزی است که به عنوان چارچوب اصلی ساختمان شناخته میشود. اسکلت فلزی وظیفه تحمل و انتقال بارهای ثقلی و جانبی ساختمان به فونداسیون را دارد و تضمینکننده استحکام، پایداری و انعطافپذیری سازه در برابر نیروهای مختلف است.
در این مرحله، ابتدا پروفیلها و ستونهای فولادی مطابق نقشههای اجرایی و استانداردهای مهندسی آماده میشوند. سپس این اجزا در محل نصب شده و با استفاده از روشهای جوشکاری، بولتگذاری یا پرچ به یکدیگر متصل میگردند. دقت در اجرای اتصالات، انتخاب نوع فولاد مناسب و رعایت نکات فنی از اهمیت ویژهای برخوردار است، چرا که کیفیت اسکلت فلزی مستقیماً بر عملکرد کل سازه تأثیرگذار است.
اسکلت فلزی، به دلیل وزن کمتر نسبت به اسکلت بتنی و سرعت بالای اجرا، گزینهای محبوب برای پروژههای عمرانی با زمانبندی فشرده و ارتفاعات زیاد محسوب میشود. همچنین انعطافپذیری بالای فولاد در برابر نیروهای زلزله، موجب افزایش ایمنی سازه میگردد.
با این حال، نکته مهم در اجرای اسکلت فلزی، توجه به محافظت در برابر خوردگی، تامین پوششهای مناسب ضدزنگ و همچنین بررسی دقیق بارگذاریها و ظرفیت اتصالات است. همکاری مهندسان سازه، جوشکاران ماهر و ناظرین فنی در این مرحله، تضمینکننده کیفیت و دوام ساختمان خواهد بود.
در نهایت، اجرای دقیق و اصولی اسکلت فلزی، باعث شکلگیری یک چارچوب مستحکم و قابل اطمینان میشود که زیرساخت لازم برای ادامه مراحل ساخت را فراهم میکند و سرمایهگذاری بلندمدت در ایمنی و کیفیت پروژه را تضمین میکند.
